2015 جىلعى 19 جەلتوقسان, الماتى قالاسى
قور بيرجاسى ءۇشىن تاۋەكەلدەردى باسقارۋ مەن ىشكى باقىلاۋ جۇيەسىن قالىپتاستىرۋ قاعيدالارىن بەكىتۋ تۋرالى
«باعالى قاعازدار رىنوگى تۋرالى» 2003 جىلعى 2 شىلدەدەگى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭىنا سايكەس قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق بانكىنىڭ باسقارماسى قاۋلى ەتەدى:
1. قوسا بەرىلىپ وتىرعان قور بيرجاسى ءۇشىن تاۋەكەلدەردى باسقارۋ مەن ىشكى باقىلاۋ جۇيەسىن قالىپتاستىرۋ قاعيدالارى بەكىتىلسىن.
2.مىنالاردىڭ:
1) «قور بيرجاسىندا تاۋەكەلدەردى باسقارۋ جۇيەسىنىڭ بولۋىنا قويىلاتىن تالاپتار جونىندەگى نۇسقاۋلىقتى بەكىتۋ جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسى قارجى نارىعىن جانە قارجى ۇيىمدارىن رەتتەۋ مەن قاداعالاۋ اگەنتتىگى باسقارماسىنىڭ «ساۋدا-ساتتىقتى ۇيىمداستىرۋشىنىڭ ۇيىمدىق قۇرىلىمىنا جانە قور بيرجاسىنىڭ ليستينگتىك كوميسسياسىنىڭ قۇرامىنا قويىلاتىن تالاپتار تۋرالى جانە ساۋدا-ساتتىقتى ۇيىمداستىرۋشىنىڭ ساۋدا جۇيەسىندە جاسالاتىن مامىلەلەرگە قاداعالاۋ جونىندەگى قىزمەتتى جۇزەگە اسىراتىن ساۋدا-ساتتىقتى ۇيىمداستىرۋشىنىڭ ۇيىمدىق قۇرىلىمىنىڭ قىزمەتىن جۇزەگە اسىرۋ ەرەجەسىن بەكىتۋ جونىندەگى» 2008 جىلعى 28 قاراشاداعى № 195 قاۋلىسىنا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى»قازاقستان رەسپۋبليكاسى قارجى نارىعىن جانە قارجى ۇيىمدارىن رەتتەۋ مەن قاداعالاۋ اگەنتتىگى باسقارماسىنىڭ 2009 جىلعى 30 قاراشاداعى № 244 قاۋلىسىنىڭ(نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەردى مەملەكەتتىك تىركەۋ تىزىلىمىندە № 5991 تىركەلگەن);
2) «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەرىنە وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق بانكى باسقارماسىنىڭ 2014 جىلعى 27 تامىزداعى № 168 قاۋلىسىمەن (نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەردى مەملەكەتتىك تىركەۋ تىزىلىمىندە № 9796 تىركەلگەن, 2014 جىلعى 12 قاراشادا قازاقستان رەسپۋبليكاسى ادىلەت مينيسترلىگىنىڭ رەسپۋبليكالىق قۇقىقتىق اقپارات ورتالىعى» شارۋاشىلىق جۇرگىزۋ قۇقىعىنداعى رەسپۋبليكالىق مەملەكەتتىك كاسىپورنىنىڭ «ادىلەت» اقپاراتتىق-قۇقىقتىق جۇيەسىندە جاريالانعان) بەكىتىلگەن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزىلەتىن نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەرىنىڭ تىزبەسى 10-تارماعىنىڭ كۇشى جويىلدى دەپ تانىلسىن.
3. باعالى قاعازدار نارىعىنىڭ سۋبەكتىلەرىن قاداعالاۋ دەپارتامەنتى (حادجيەۆا م.ج.) قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناماسىندا بەلگىلەنگەن تارتىپپەن:
1)قۇقىقتىق قامتاماسىز ەتۋ دەپارتامەنتىمەن (دوسمۇحامبەتوۆ ن.م.) بىرلەسىپ, وسى قاۋلىنى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ادىلەت مينيسترلىگىندە مەملەكەتتىك تىركەۋدى;
2)وسى قاۋلىنى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ادىلەت مينيسترلىگىندە مەملەكەتتىك تىركەلگەننەن كەيىن كۇنتىزبەلىك ون كۇن ىشىندە «قازاقستان رەسپۋبليكاسى ادىلەت مينيسترلىگىنىڭ رەسپۋبليكالىق قۇقىقتىق اقپارات ورتالىعى» شارۋاشىلىق جۇرگىزۋ قۇقىعىنداعى رەسپۋبليكالىق مەملەكەتتىك كاسىپورنىنىڭ «ادىلەت» اقپاراتتىق-قۇقىقتىق جۇيەسىندە رەسمي جاريالاۋعا جىبەرۋدى;
3) وسى قاۋلى رەسمي جاريالانعاننان كەيىن ونى ۇلتتىق بانكتىڭ رەسمي ينتەرنەت-رەسۋرسىنا ورنالاستىرۋدى قامتاماسىز ەتسىن.
4.حالىقارالىق قاتىناستار جانە جۇرتشىلىقپەن بايلانىس دەپارتامەنتى (قازىباەۆ ا.ق.) وسى قاۋلىنى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ادىلەت مينيسترلىگىندە مەملەكەتتىك تىركەلگەننەن كەيىن كۇنتىزبەلىك ون كۇن ىشىندە مەرزىمدى ءباسپاسوز باسىلىمدارىندا رەسمي جاريالاۋعا جىبەرۋدى قامتاماسىز ەتسىن.
5.وسى قاۋلىنىڭ ورىندالۋىن باقىلاۋ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق بانكى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى و.ا. سمولياكوۆقا جۇكتەلسىن.
6.وسى قاۋلى العاشقى رەسمي جاريالانعان كۇنىنەن كەيىن كۇنتىزبەلىك ون كۇن وتكەن سوڭ قولدانىسقا ەنگىزىلەدى.
ۇلتتىق بانك توراعاسى د.اقىشەۆ
قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق بانكى باسقارماسىنىڭ 2015 جىلعى 19جەلتوقسانداعى № 252 قاۋلىسىمەن بەكىتىلگەن
قور بيرجاسى ءۇشىن تاۋەكەلدەردى باسقارۋ جانە ىشكى باقىلاۋ
جۇيەسىن قالىپتاستىرۋ قاعيدالارى
1. وسى قور بيرجاسى ءۇشىن تاۋەكەلدەردى باسقارۋ جانە ىشكى باقىلاۋ جۇيەسىن قالىپتاستىرۋ قاعيدالارى (بۇدان ءارى - قاعيدالار) «باعالى قاعازدار رىنوگى تۋرالى» 2003 جىلعى 2 شىلدەدەگى قازاقستان رەسپۋبليكاسى زاڭىنىڭ (بۇدان ءارى – بقر تۋرالى زاڭ) 49-1-بابىنا سايكەس ازiرلەندi جانە قور بيرجاسىندا تاۋەكەلدەردى باسقارۋ جانە ىشكى باقىلاۋ جۇيەسىن قالىپتاستىرۋ ءتارتىبىن ايقىندايدى.
2. قور بيرجاسىنىڭ ديرەكتورلار كەڭەسى تاۋەكەلدەردى باسقارۋ جانە ىشكى باقىلاۋ جۇيەسىنىڭ قاعيدالاردىڭ تالاپتارىنا سايكەس كەلۋىن قامتاماسىز ەتەدى جانە قور بيرجاسىنىڭ ورگاندارى, بولىمشەلەرى مەن قىزمەتكەرلەرى تاۋەكەلدەردى باسقارۋ سالاسىندا وزدەرىنە جۇكتەلگەن مىندەتتەردى ورىنداۋ ءۇشىن جاعداي جاسايدى.
3. قاعيدالاردا مىناداي ۇعىمدار پايدالانىلادى:
1) باعا تاۋەكەلى – قور بيرجاسىنىڭ مەنشىكتى اكتيۆتەرى ەسەبىنەن ساتىپ الىنعان قارجى قۇرالدارىنىڭ نارىقتىق قۇنىنا اسەر ەتەتىن قارجى نارىقتارىنداعى جاعدايلار وزگەرگەن جاعدايدا تۋىندايتىن, قارجى قۇرالدارى قۇنىنىڭ وزگەرۋ سالدارىنان شىعىستاردىڭ (شىعىنداردىڭ) تۋىنداۋ تاۋەكەلى;
2) بەدەل تاۋەكەلى – جاعىمسىز قوعامدىق پىكىر نەمەسە قور بيرجاسىنا دەگەن سەنىمنىڭ تومەندەۋى سالدارىنان شىعىستاردىڭ (شىعىنداردىڭ) تۋىنداۋ تاۋەكەلى;
3) بەك-تەستينگ – قور بيرجاسى بويىنشا تاريحي دەرەكتەردى پايدالانۋمەن جانە ەسەپتەلگەن ناتيجەلەردى كورسەتىلگەن وپەراتسيالاردى جاساۋدىڭ اعىمداعى (ناقتى) ناتيجەلەرىمەن سالىستىرا وتىرىپ تاۋەكەلدەردى ولشەۋ راسىمدەرىنىڭ تيىمدىلىگىن تەكسەرۋ ادىستەرى;
4) ۆاليۋتالىق تاۋەكەل – قور بيرجاسى ءوز قىزمەتىن جۇزەگە اسىرعان كەزدە شەتەل ۆاليۋتالارى باعامدارىنىڭ وزگەرۋىمەن بايلانىستى شىعىستاردىڭ (شىعىنداردىڭ) تۋىنداۋ تاۋەكەلى. شىعىستاردىڭ (شىعىنداردىڭ) قاۋىپتىلىگى ۆاليۋتالار بويىنشا پوزيتسيالاردى قۇندىق ماندە قايتا باعالاۋدان تۋىندايدى;
5) كورپوراتيۆتىك باسقارۋ – قور بيرجاسىنىڭ ءتيىمدى جۇمىس ىستەۋىن قامتاماسىز ەتۋگە, ونىڭ اكتسيونەرلەرىنىڭ قۇقىقتارى مەن مۇددەلەرىن قورعاۋعا باعىتتالعان, قور بيرجاسىنىڭ جوعارعى ورگانى, باسقارۋ ورگانى, اتقارۋشى ورگانى جانە وزگە دە ورگاندارى اراسىنداعى ءوزارا قارىم-قاتىناستار كەشەنىن بىلدىرەتىن جانە اكتسيونەرلەرگە قور بيرجاسىنىڭ قىزمەتىنە ءتيىمدى باقىلاۋ مەن مونيتورينگ جاساۋ مۇمكىندىگىن بەرەتىن قور بيرجاسىن ستراتەگيالىق جانە تاكتيكالىق باسقارۋ جۇيەسى;
6) كرەديتتىك تاۋەكەل – سەرىكتەستىڭ سۆوپتار, وپتسيوندار, فورۆاردتار جانە كرەديتتىك تاۋەكەلگە ۇشىرايتىن وزگە قارجى قۇرالدارى بويىنشا مىندەتتەمەلەرىن ورىنداماۋىنا بايلانىستى جانە وسى باعالى قاعازدار مەن وزگە قارجى قۇرالدارى بويىنشا ەسەپ ايىرىسۋدى رەتتەۋ كەزەڭىندە تۋىندايتىن شىعىندار تاۋەكەلى كىرەتىن, ەميتەنتتىڭ باعالى قاعازدى شىعارۋ تالاپتارىندا بەلگىلەنگەن مەرزىمدە نەگىزگى بورىشتى جانە باعالى قاعازدى ۇستاۋشىعا تيەسىلى سىياقىنى تولەمەۋى سالدارىنان شىعىستاردىڭ (شىعىنداردىڭ) تۋىنداۋ تاۋەكەلi;
7) قۇقىقتىق تاۋەكەل – قور بيرجاسىنىڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسى زاڭناماسىنىڭ تالاپتارىن بۇزۋ, ونىڭ ىشىندە قور بيرجاسىنىڭ ىشكى قۇجاتتارى بقر تۋرالى زاڭنىڭ 83, 84, 85, 86, 87, 88 جانە 89-باپتارىنىڭ تالاپتارىنا سايكەس كەلمەۋ, قور بيرجاسىنىڭ قىزمەت پراكتيكاسىنىڭ ونىڭ ىشكى قۇجاتتارىنا سايكەس كەلمەۋ, ال قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ بەيرەزيدەنتتەرىمەن قارىم-قاتىستاردا – باسقا مەملەكەتتەر زاڭناماسىنىڭ تالاپتارىن بۇزۋ سالدارىنان شىعىستاردىڭ (شىعىنداردىڭ) تۋىنداۋ تاۋەكەلى;
8) مەنشىكتى اكتيۆتەردى ينۆەستيتسيالاۋ ساياساتى – ينۆەستيتسيالاۋ وبەكتىلەرىنىڭ تىزبەسىن, قور بيرجاسىنىڭ مەنشىكتى اكتيۆتەرىنە قاتىستى ينۆەستيتسيالىق قىزمەتتىڭ ماقساتىن, ستراتەگيالارىن, تالاپتارىن جانە شەكتەۋلەرىن, مەنشىكتى اكتيۆتەردى حەدجيرلەۋ جانە ءارتاراپتاندىرۋ تالاپتارىن ايقىندايتىن قۇجات;
9) وپەراتسيالىق تاۋەكەل – ىشكى پروتسەستەردى جۇزەگە اسىرۋ بارىسىندا قىزمەتكەرلەر تارابىنان جول بەرىلگەن كەمشىلىكتەردىڭ نەمەسە قاتەلىكتەردىڭ, ساۋدا جۇيەسىنىڭ جۇمىس ىستەۋ ناتيجەسىندە, سونداي-اق سىرتقى وقيعالاردىڭ سالدارىنان شىعىستاردىڭ (شىعىنداردىڭ) تۋىنداۋ تاۋەكەلى;
10) وتiمدiلiكتi جوعالتۋ تاۋەكەلى – قور بيرجاسىنىڭ ءوز مىندەتتەمەلەرىن ىقتيمال ورىنداماۋىنا نە ۋاقتىلى ورىنداماۋىنا بايلانىستى تاۋەكەل. باعالى قاعازداردىڭ اكتيۆتەر رەتىندە وتiمدiلiگiن جوعالتۋ تاۋەكەلى ولاردىڭ تومەن شىعاسىلارمەن جانە قولايلى باعالار بويىنشا تەز ساتىلۋ مۇمكىندىگىمەن ايقىندالادى;
11) «stop-loss» ليميتتەرى – مەنشىكتى اكتيۆتەر ەسەبىنەن ساتىپ الىنعان قارجى قۇرالدارىمەن وپەراتسيالار بويىنشا زالالدىڭ شەكتى تۇردە جول بەرىلەتىن دەڭگەيى;
12) سترەسس-تەستينگ – قور بيرجاسىنىڭ قارجىلىق جاي-كۇيىنە قور بيرجاسىنىڭ قىزمەتىنە اسەرىن تيگىزەتىن ەرەكشە, بىراق ىقتيمال وقيعالاردىڭ الەۋەتتى ىقپالىن ولشەۋ ادىستەرى;
13) سترەسستىك جاعدايلار – ساۋدا-ساتتىقتى جۇزەگە اسىرۋ بارىسىندا قور بيرجاسىنىڭ ساۋدا جۇيەسىنىڭ جۇمىسىندا شامادان ارتىق جۇمىس ىستەۋدىڭ, ىركىلىستەردىڭ, قاتەلىكتەردىڭ جانە (نەمەسە) وزگە اقاۋلاردىڭ كەزدەيسوق تۋىنداۋ جاعدايلارى;
14) «take-profit» ليميتتەرى - مەنشىكتى اكتيۆتەر ەسەبىنەن ساتىپ الىنعان قارجى قۇرالدارىمەن وپەراتسيالار بويىنشا كىرىستەردىڭ شەكتى جول بەرىلەتىن دەڭگەيى بويىنشا ليميتتەردى بەلگىلەۋ ساياساتى;
15) تاۋەكەلدەردى باسقارۋ جۇيەسى - ءتورت نەگiزگi ەلەمەنت: تاۋەكەلدى باعالاۋ, تاۋەكەلدى ولشەۋ, تاۋەكەلدى باقىلاۋ جانە تاۋەكەل مونيتورينگى كiرەتiن پروتسەسس;
16) ۋاكىلەتتى ورگان - قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق بانكى;
17) ىشكى اۋديت قىزمەتى - قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اكتسيونەرلىك قوعامدار تۋرالى زاڭناماسىنا سايكەس قۇرىلعان قور بيرجاسىنىڭ بولىمشەسى;
18) ىشكى باقىلاۋ جۇيەسى - قور بيرجاسىنىڭ رەنتابەلدىكتىڭ جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناماسىن, قور بيرجاسىنىڭ ساياساتىن, ىشكى قاعيدالار مەن راسىمدەردى ساقتاۋعا, شىعىندار تاۋەكەلىن نەمەسە قور بيرجاسىنىڭ بەدەل تاۋەكەلىن تومەندەتۋگە ىقپال ەتەتىن قارجىلىق جانە باسقارۋ ەسەپتىلىگىنىڭ سەنىمدى جۇيەسىن قولداۋدىڭ ۇزاق مەرزىمدى ماقساتتارىن ىسكە اسىرۋىن قامتاماسىز ەتەتىن ىشكى باقىلاۋدىڭ راسىمدەرى مەن ساياساتىنىڭ جيىنتىعىن بىلدىرەتىن تاۋەكەلدەردى باسقارۋ جۇيەسىنىڭ بولىگى;
19) ىشكى قۇجاتتار - قور بيرجاسى, ونىڭ ورگاندارى, بولىمشەلەرى مەن قىزمەتكەرلەرى قىزمەتىنىڭ تالاپتارى مەن ءتارتىبىن رەتتەيتىن قۇجاتتار.
4. قور بيرجاسى جىل سايىن, ەسەپتى جىلدان كەيىنگى جىلدىڭ 1 شىلدەسىنەن كەشىكتىرمەي ۋاكىلەتتى ورگانعا قاعيدالارعا 1-قوسىمشاعا سايكەس نىسان بويىنشا قور بيرجاسىنىڭ تاۋەكەلدەردى باسقارۋ جۇيەسىنە قويىلاتىن تالاپتاردىڭ ورىندالۋىن باعالاۋ جونىندە ەسەپ بەرەدى.
5. باعا تاۋەكەلى, پايىزدىق تاۋەكەل, قور بيرجاسى قارجى قۇرالدارىنا ينۆەستيتسيالاعان اكتيۆتەر بويىنشا ۆاليۋتالىق تاۋەكەل جونىندەگى سترەسس-تەستينگ قاعيدالارعا 2-قوسىمشانىڭ 1, 2 جانە 3 نىساندارى بويىنشا كەمىندە توقسانىنا ءبىر رەت ەسەپتەلەدى.
6. ساۋدا-ساتتىقتى ۇيىمداستىرۋ جانە جۇرگىزۋ بولىگىندە وپەراتسيالىق تاۋەكەل بويىنشا سترەسس-تەستينگ قور بيرجاسىنىڭ ساۋدا جۇيەسىن سترەسستىك جاعدايلاردى جانە ساۋدا جۇيەسىنىڭ ەلەمەنتتەرى قىزمەت ەتۋ پارامەترلەرىن, ونىڭ ىشىندە جۇيەلىك بىرىكتىرگىشتەردى, وپەراتسيالىق جۇيەنى, دەرەكتەر بازاسىن, ساۋدا جۇيەسىنە اۆتورلاستىرۋ (قول جەتىمدىلىك) دەڭگەيىن, پايدالانۋشىلار سانىن, اقپاراتتار اعىمىن, ساۋدا-ساتتىق كولەمىن, توقسانىنا ءبىر رەتتەن ءجيى ەمەس نەگىزگى جانە (نەمەسە) قوسالقى سەرۆەرگە جۇكتەمەنى قوسا العاندا, جيناقتاۋعا, قۇرامداۋعا جانە مودەلدەۋگە تەستىلەۋ جولىمەن جۇرگىزىلەدى.
7. قاعيدانىڭ 3-قوسىمشاسىنا سايكەس نىسان بويىنشا وپەراتسيالىق تاۋەكەل بويىنشا سترەسس-تەستينگتى قور بيرجا ۋاكىلەتتى ورگانعا ەسەپتى جارتىجىلدىقتان كەيىنگى ايدىڭ 5 (بەسىنشى) جۇمىس كۇنىنەن كەشىكتىرمەي ۇسىنادى.
8. قور بيرجاسىندا تاۋەكەلدەردى باسقارۋ جۇيەسىنىڭ بولۋى قور بيرجاسى قىزمەتىنىڭ كورپوراتيۆتىك باسقارۋ, ليتسەنزيالاناتىن قىزمەت ءتۇرى شەڭبەرىندە وپەراتسيالار جۇرگىزۋ پراكتيكاسىنىڭ بولۋ, ساۋدا جۇيەسىنىڭ جۇمىس ىستەۋ جونىندەگى تالاپتارعا سايكەس كەلۋىن كوزدەيدى.
9. قور بيرجاسىنىڭ تاۋەكەلدەردى باسقارۋ جۇيەسى مىناداي باعىتتاردى قامتيدى:
1) قارجى قۇرالدارىمەن ساۋدا-ساتتىق بارىسىن ۇيىمداستىرۋ, جۇرگىزۋ جانە باسشىلىق ەتۋ;
2) قور بيرجاسىنىڭ مۇشەلەرى مەن ەميتەنتتەر بەرەتىن اقپاراتتى جيناۋ, ەنگىزۋ, ساقتاۋ جانە تاراتۋ;
3) ساۋدا-ساتتىقتى ۇيىمداستىرۋ بارىسى كىدىرىسسىز, ءۇزىلىسسىز بولۋىن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا, ساۋدا جۇيەسىنە تۇراقتى مونيتورينگ جۇرگىزۋ;
4) ساۋدا-ساتتىقتى ۇيىمداستىرۋ بارىسىندا پايدالانىلاتىن قور بيرجاسىنىڭ باعدارلامالىق-تەحنيكالىق قامتاماسىز ەتۋىنىڭ ءاۋديتى;
5) بيرجالىق مامىلەلەر بويىنشا ەسەپ ايىرىسۋدى جۇزەگە اسىرۋ;
6) ساۋدا-ساتتىق, باعامدار, باعالار, يندەكستەر, يندەكستىڭ ەسەپتىك بازاسى بويىنشا اقپاراتتى جيناۋ, ەنگىزۋ جانە ساقتاۋ;
7) قور بيرجاسىنىڭ مەنشىكتى اكتيۆتەرىن قارجى قۇرالدارىنا ينۆەستيتسيالاۋ;
8) قور بيرجاسىن باسقارۋدىڭ ۇيىمدىق-فۋنكتسيونالدىق قۇرىلىمىن قۇرۋ جانە جەتىلدىرۋ;
9) ىشكى قۇجاتتاردى ازىرلەۋ جانە بەكىتۋ;
10) قور بيرجاسىنىڭ مۇددەلى ورگاندارى شەشىم قابىلداۋ ءۇشىن قاجەتتى اقپاراتتى بەرۋ جانە قور بيرجاسىنىڭ ورگاندارى مەن بولىمشەلەرى اراسىندا اقپارات الماسۋ;
11) قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ باعالى قاعازدار نارىعى تۋرالى زاڭناماسىندا جانە تاۋەكەلدەردى باسقارۋ سالاسىنداعى ىشكى ساياساتتا بەلگىلەنگەن تالاپتاردىڭ ساقتالۋىنا مونيتورينگ;
12) قور بيرجاسىنىڭ مۇشەلەرىمەن جانە ترەيدەرلەرمەن جۇمىستى ۇيىمداستىرۋ ءتارتىبىن ايقىنداۋ, ونىڭ ىشىندە داۋلاردى قاراۋ مەن شەشۋ بويىنشا راسىمدەردى انىقتاۋ, سونداي-اق قور بيرجاسىنىڭ مۇشەلەرى مەن ترەيدەرلەر وزدەرىنىڭ مىندەتتەرىن ورىنداماعان جاعدايدا, ءتيىستى شارالاردى قولدانۋ.
10. تاۋەكەلدەردى باسقارۋ جۇيەسى مىنا ىشكى قۇجاتتاردىڭ بولۋىن كوزدەيدى, بىراق ولارمەن شەكتەلمەيدى:
1) قور بيرجاسىنىڭ تاۋەكەلدەردى باسقارۋ جونىندەگى ساياساتى;
2) قور بيرجاسىنىڭ مەنشىكتى اكتيۆتەرىن ينۆەستيتسيالاۋ ءتارتىبى;
3) ىشكى باقىلاۋ مەن ىشكى ءاۋديتتى جۇزەگە اسىرۋ راسىمدەرى;
4) قىلمىستىق جولمەن الىنعان كىرىستەردى زاڭداستىرۋعا (جىلىستاتۋعا) جانە تەرروريزمدى قارجىلاندىرۋعا قارسى ءىس-قيمىلدارعا باعىتتالعان راسىمدەر;
5) قور بيرجاسىندا ورىن العان جانە پوتەنتسيالدى مۇددە قاقتىعىسىن باسقارۋ ءراسىمى;
6) قور بيرجاسىنىڭ باسشىلارى مەن وزگە قىزمەتكەرلەرى ينسايدەرلىك اقپاراتتى قولدانۋىن بولدىرماۋعا باعىتتالعان راسىمدەر;
7) قور بيرجاسىنىڭ ساۋدا جۇيەسىندە قارجى قۇرالدارىمەن جاسالعان مامىلەلەر بويىنشا ەسەپ ايىرىسۋلاردى جۇزەگە اسىرۋ ءتارتىبى;
8) ساۋدا جۇيەسىنىڭ پايدالانۋشىلارىن اككرەديتتەۋدىڭ (سەرتيفيكاتتاۋدىڭ) ءتارتىبى مەن تالاپتارى;
9) قور بيرجاسىنىڭ اقپاراتتىق ساياساتى;
10) تەحنيكالىق قاۋىپسىزدىك بويىنشا نۇسقاۋلىق.
11. قور بيرجاسىنىڭ تاۋەكەلدەردى باسقارۋ جونىندەگى ساياساتى مىنالاردى ايقىندايدى:
1) تاۋەكەلدى باسقارۋ جونىندەگى قور بيرجاسىنىڭ ديرەكتورلار كەڭەسىنىڭ, باسقارماسىنىڭ, جاۋاپتى بولىمشەسىنىڭ جانە باسقا بولىمشەلەرىنىڭ تاۋەكەلدى باسقارۋ سالاسىنداعى وكىلەتتىگى مەن فۋنكتسيونالدىق مىندەتتەمەلەردى, سونداي-اق وسى ورگاندار جانە بولىمشەلەر اراسىندا اقپاراتپەن الماسۋ ءتارتىبىن;
2) قور بيرجاسىنىڭ قىزمەتىمەن جانە ونىڭ ساۋدا جۇيەسى جۇمىس ىستەپ تۇرۋىمەن بايلانىستى تاۋەكەلدەر كورسەتكىشتەرىنىڭ ساندىق ءمانىن انىقتاۋ ءتارتىبىن قوسا العاندا, تاۋەكەلدەردى سايكەستەندىرۋ مەن باعالاۋ بويىنشا راسىمدەردى, سونداي-اق تاۋەكەلدەر كورسەتكىشتەرىنىڭ بارىنشا رۇقسات ەتىلگەن ءمانىن انىقتاۋ بويىنشا راسىمدەردى;
3) قور بيرجاسىنىڭ قىزمەتى جانە ونىڭ ساۋدا جۇيەسىنىڭ قىزمەت ەتۋ پروتسەسىندە تۋىندايتىن تاۋەكەلدەردى باسقارۋ جونىندەگى شارالاردى;
4) وسى تارماقتىڭ 2) تارماقشاسىندا بەلگىلەنگەن راسىمدەردىڭ تيىمدىلىگى مونيتورينگىنىڭ, قور بيرجاسىنىڭ تاۋەكەلدەر كورسەتكىشتەرىنىڭ ماندەرى مەن تاۋەكەلدەردى باسقارۋ جونىندەگى شارالاردى باعالاۋدىڭ بىردەيلىگىنىڭ تەتىگىن;
5) وسى تارماقتىڭ 2) تارماقشاسىندا بەلگىلەنگەن راسىمدەرگە جانە وسى تارماقتىڭ 3) تارماقشاسىندا بەلگىلەنگەن شارالارعا سايكەس كەلمەگەن جاعدايدا قولدانىلاتىن شارالار تيىمدىلىگى مونيتورينگىن جۇرگىزۋ تەتىگىن;
6) سايكەستەندىرىلگەن (انىقتالعان) تاۋەكەلدەردىڭ مونيتورينگى, باعالاۋ جانە باقىلاۋ بويىنشا راسىمدەردى, ونىڭ ىشىندە:
قور بيرجاسىنىڭ تاۋەكەلدەردى باسقارۋ جونىندەگى جاۋاپتى بولىمشەسى تاۋەكەلدەردى سايكەستەندىرۋ بويىنشا قور بيرجاسىنىڭ باسقا بولىمشەلەرىمەن بىرىگىپ قابىلدايتىن شارالار;
تاۋەكەلدەر تۋىنداۋىنىڭ جيىلىگىن باعالاۋدى, وسى تاۋەكەلدەر اكەپ سوققان ىقپالدى كەيىنەن ءبولۋدى جانە تاۋەكەلدەر كورسەتكىشتەرىنىڭ بارىنشا رۇقسات ەتىلگەن ماندەرىن بەلگىلەۋدى قوسا العاندا, قور بيرجاسىنىڭ تاۋەكەلدەردى باسقارۋ جونىندەگى جاۋاپتى بولىمشەسى جۇزەگە اسىراتىن تاۋەكەلدەردى باعالاۋ;
تاۋەكەلدەر كورسەتكىشتەرىنىڭ ماندەرى مەن وسىنداي كورسەتكىشتەردىڭ بارىنشا رۇقسات ەتىلگەن ماندەرى وزگەرۋىنىڭ مونيتورينگىن قوسا العاندا, قور بيرجاسىنىڭ تاۋەكەلدەردى باسقارۋ جونىندەگى جاۋاپتى بولىمشەسى جۇرگىزەتىن تاۋەكەلدەردىڭ, سونداي-اق تاۋەكەلدەر كورسەتكىشتەرى ماندەرىنىڭ تاۋەكەلدەر كورسەتكىشتەرىنىڭ بارىنشا رۇقسات ەتىلگەن ماندەرىنە سايكەس كەلمەگەن جاعدايدا تاۋەكەلدەردى بارىنشا ازايتۋ ماقساتىندا قولدانىلاتىن شارالاردىڭ مونيتورينگى;
زيانعا ۇشىراۋعا اكەپ سوعاتىن جانە (نەمەسە) قور بيرجاسىنىڭ بەدەل جانە قۇقىقتىق تاۋەكەلىنە اسەر ەتۋگە ىقپال ەتەتىن كەز كەلگەن ماڭىزدى جاعدايلار جونىندە ديرەكتورلار كەڭەسىنە دەرەۋ ەسەپتىلىكتى بەرۋ تەتىگى.
12. قور بيرجاسىنىڭ مەنشىكتى اكتيۆتەرىن ينۆەستيتسيالاۋدىڭ تارتىبىندە مەنشىكتى اكتيۆتەر ەسەبىنەن قارجى قۇرالدارىمەن مامىلەلەردى جۇزەگە اسىرۋدىڭ تالاپتارى مەن ءتارتىبى, مەنشىكتى اكتيۆتەر ەسەبىنەن قارجى قۇرالدارىمەن مامىلەلەردى جۇزەگە اسىرۋ پروتسەسىندە قولدانىلاتىن قۇجاتتاردىڭ ۇلگى نىساندارى بەلگىلەنەدى جانە مىنالار بويىنشا راسىمدەر سيپاتتاماسىن قامتيدى:
1) قور بيرجاسىنىڭ مەنشىكتى اكتيۆتەرىن ينۆەستيتسيالاۋ ساياساتىن ازىرلەۋ;
2) قور بيرجاسىنىڭ مەنشىكتى اكتيۆتەرىنە قاتىستى ينۆەستيتسيالىق شەشىمدەر قابىلداۋ ءۇشىن ۇسىنىمدار دايىنداۋ, وندا مىنالار كوزدەلگەن:
ۇسىنىمدار بەرۋگە ۋاكىلەتتى تۇلعالار لاۋازىمدارىنىڭ تىزبەسى;
ينۆەستيتسيالىق پورتفەلدىڭ جاي-كۇيىن تالداۋدى جۇزەگە اسىرۋ ءتارتىبى;
ينۆەستيتسيالاۋدى جۇزەگە اسىرۋ بولجاناتىن قارجى قۇرالدارى اينالىمىنىڭ جانە كىرىستىلىگىنىڭ بولۋىن, تالاپتارىن تالداۋدى جۇزەگە اسىرۋ ءتارتىبى;
ينۆەستيتسيالاۋدى جۇزەگە اسىرۋ بولجاناتىن قارجى قۇرالدارىمەن بايلانىستى تاۋەكەلدەردى تالداۋدى جۇزەگە اسىرۋ ءتارتىبى;
ۇسىنىمداردى بەرۋ ءۇشىن ماڭىزدى فاكتورلاردى تالداۋدى جۇزەگە اسىرۋ ءتارتىبى;
3) ينۆەستيتسيالىق كوميتەت جۇمىسىنىڭ سيپاتتاماسىن, وتىرىستاردىڭ وتكىزۋ جانە ناتيجەلەرىن راسىمدەۋ كەزەڭدىگىن قامتيتىن قور بيرجاسىنىڭ مەنشىكتى اكتيۆتەرىنە قاتىستى ينۆەستيتسيالىق شەشىمدەردى قابىلداۋ;
4) ينۆەستيتسيالىق شەشىمدەردى دايىنداۋ, قابىلداۋ جانە ورىنداۋ پروتسەسىندە قور بيرجاسىنىڭ ورگاندارى مەن بولىمشەلەرىنىڭ ءوزارا ارەكەتتەسۋ;
5) مەنشىكتى اكتيۆتەر ەسەبىنەن قارجى قۇرالدارىمەن مامىلەلەر جاساۋ جانە كومەك كورسەتۋ ارقىلى مامىلە جاساۋ بولجاناتىن (وسىنداي بار بولسا) دەلدالمەن (بروكەرمەن) ءوزارا ءىس-قيمىل ەتۋ پروتسەستەرىنىڭ سيپاتتاماسى بار ولاردىڭ ورىندالۋىنا باقىلاۋدى جۇزەگە اسىرۋ, مامىلەلەر جاساۋعا باقىلاۋ, اكتيۆتەردىڭ قۇرامىن جانە قوزعالىسىن سالىستىرىپ تەكسەرۋدى جۇزەگە اسىرۋ, جاسالعان مامىلەلەردىڭ ىشكى ەسەپكە الۋىن جانە قۇجات اينالىمىن جۇرگىزۋ, سونداي-اق مەنشىكتى اكتيۆتەر ەسەبىنەن قارجى قۇرالدارىمەن مامىلەلەردى جاساۋعا باقىلاۋدى جۇزەگە اسىراتىن لاۋازىمدى تۇلعالاردىڭ تىزبەسى;
6) قور بيرجاسىنىڭ باسقارماسى مەنشىكتى اكتيۆتەر ەسەبىنەن جاسالعان قارجى قۇرالدارىمەن وپەراتسيالار جونىندەگى قىزمەتتىڭ ناتيجەلەرى تۋرالى ەسەپتىلىكتى ۋاكىلەتتى ورگانعا دايىنداۋ.
13. مەنشىكتى اكتيۆتەر ەسەبىنەن قارجى قۇرالدارىمەن مامىلەلەر جاساۋدى قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا, قور بيرجاسى مىنالار كىرەتىن, بىراق ولارمەن شەكتەلمەيتىن مەنشىكتى اكتيۆتەردى ينۆەستيتسيالاۋ ساياساتىن ازىرلەيدى:
1) مەنشىكتى اكتيۆتەردى ينۆەستيتسيالاۋدىڭ ماقساتتارى مەن ستراتەگياسى;
2) ينۆەستيتسيالاۋ وبەكتىلەرىنىڭ سيپاتتاماسى مەن تىزبەسى;
3) قارجى قۇرالدارىنىڭ تۇرلەرى جانە اشىق ۆاليۋتالىق پوزيتسيا ۇلەسى بويىنشا مەنشىكتى اكتيۆتەردى ينۆەستيتسيالاۋ ليميتتەرى;
4) مەنشىكتى اكتيۆتەر ەسەبىنەن جاسالاتىن قارجى قۇرالدارىمەن مامىلەلەرگە قاتىستى بەكىتىلگەن تالاپتار مەن شەكتەۋلەر;
5) حەدجيرلەۋ قۇرالدارىنىڭ تىزبەسىن جانە سيپاتتاماسىن كورسەتە وتىرىپ, مەنشىكتى اكتيۆتەردى حەدجيرلەۋ جانە ءارتاراپتاندىرۋ تالاپتارى;
6) مەنشىكتى اكتيۆتەردى ينۆەستيتسيالاۋعا بايلانىستى نەگىزگى تاۋەكەلدەر تۋرالى اقپارات.
14. قور بيرجاسىنىڭ مەنشىكتى اكتيۆتەرىن ينۆەستيتسيالاۋدىڭ ساياساتىن جانە وعان ەنگىزىلەتىن وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلاردى قور بيرجاسىنىڭ ديرەكتورلار كەڭەسى بەكىتەدى.
15. ىشكى باقىلاۋدى جانە ىشكى ءاۋديتتى جۇزەگە اسىرۋ راسىمدەرى:
1) ىشكى اۋديت قىزمەتىنىڭ قۇرامىن, ونىڭ فۋنكتسيالارىن, مىندەتتەرى مەن وكىلەتتىكتەرىن;
2) ىشكى ءاۋديتتى جانە ىشكى باقىلاۋدى جۇزەگە اسىراتىن قىزمەتكەرلەرگە قويىلاتىن تالاپتاردى;
3) ىشكى اۋديت پەن ىشكى باقىلاۋدىڭ ءمانىن جانە وبەكتىن;
4) ىشكى اۋديت قىزمەتىنىڭ تەكسەرۋ جۇرگىزۋ اۋقىمىن جانە جيىلىگىن;
5) ىشكى ءاۋديتتى جۇرگىزۋ كەزىندە مىندەتتى تۇردە پايدالانىلاتىن باعالاۋ جۇيەسىن;
6) ىشكى ءاۋديتتى جۇرگىزۋ جوسپارىن جاساۋعا قويىلاتىن تالاپتاردى;
7) ىشكى اۋديت قىزمەتىنىڭ تەكسەرۋ ناتيجەلەرى تۋرالى ەسەپتى قور بيرجاسىنىڭ ديرەكتورلار كەڭەسىنە ۇسىنۋ مەرزىمدەرىن جانە نىسانىن ايقىندايدى.
16. قىلمىستىق جولمەن الىنعان كىرىستەردى زاڭداستىرۋعا (جىلىستاتۋعا) جانە تەرروريزمدى قارجىلاندىرۋعا قارسى ءىس-قيمىلدارعا باعىتتالعان راسىمدەرگە مىنالار كىرەدى, بىراق ولارمەن شەكتەلمەيدى:
1) «قىلمىستىق جولمەن الىنعان كىرىستەردى زاڭداستىرۋعا (جىلىستاتۋعا) جانە تەرروريزمدى قارجىلاندىرۋعا قارسى ءىس-قيمىل تۋرالى» 2009 جىلعى 28 تامىزداعى قازاقستان رەسپۋبليكاسى زاڭىنا (بۇدان ءارى – كىرىستەردى جىلىستاتۋعا قارسى ءىس-قيمىل تۋرالى زاڭ) 4-بابىنىڭ 1-تارماعىندا بەلگىلەنگەن وپەراتسيالاردىڭ ءبىر تۇرىنە سايكەس كەلەتىن جاعدايدا, كىرىستەردى جىلىستاتۋعا قارسى ءىس-قيمىل تۋرالى زاڭعا سايكەس كليەنتتەردى سايكەستەندىرۋ جانە ولاردىڭ وپەراتسيالارىنا مونيتورينگ جاساۋ;
2) كىرىستەردى جىلىستاتۋعا قارسى ءىس-قيمىل تۋرالى زاڭعا سايكەس قارجىلىق مونيتورينگتى جۇزەگە اسىراتىن جانە قىلمىستىق جولمەن الىنعان كىرىستەردى زاڭداستىرۋعا (جىلىستاۋعا) جانە تەرروريزمدى قارجىلاندىرۋعا قارسى ءىس-قيمىل بويىنشا وزگە شارالاردى قابىلدايتىن مەملەكەتتىك ورگانعا قارجىلىق مونيتورينگكە جاتاتىن وپەراتسيالار تۋرالى, ونىڭ ىشىندە كۇماندىوپەراتسيالار تۋرالى مالىمەتتەر مەن اقپاراتتى بەرۋ.
17. قور بيرجاسى قىزمەتىن جۇزەگە اسىرۋ بارىسىندا ونىڭ ورگاندارىمەن جانە (نەمەسە) بولىمشەلەرى اراسىندا تۋىندايتىن قور بيرجاسىندا ورىن العان جانە پوتەنتسيالدى مۇددەلەر قاقتىعىسىن باسقارۋ راسىمىنە مىنالار كىرەدى:
1) مىنالاردى قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالعان قور بيرجاسىنىڭ ورگاندارى شەشىم قابىلداۋ راسىمدەرى:
قور بيرجاسى ورگاندارىنىڭ مۇشەلەرى قابىلدايتىن شەشىمدەردىڭ تاۋەلسىزدىگىن;
قور بيرجاسى ورگاندارىنىڭ مۇشەلەرى قابىلدايتىن شەشىمدەرگە مۇددەلى بولماۋىن;
قور بيرجاسى ورگاندارى مۇشەلەرىنىڭ جانە قىزمەتكەرلەرىنىڭ قور بيرجاسى ورگاندارىنىڭ وتىرىستارىن جۇرگىزۋ بارىسىندا الىنعان اقپاراتتى تۇلعالاردىڭ كوپشىلىك توبىنىڭ اراسىندا وسى اقپاراتتى رەسمي جاريا ەتكەنگە دەيىن ونى ءوزىنىڭ جەكە ماقساتىندا نە ءۇشىنشى تۇلعالاردىڭ مۇددەسىنە قولدانۋلارىن شەكتەۋ;
2) قور بيرجاسى ورگاندارىنىڭ وتىرىستارىن جۇرگىزۋ قورىتىندىسى بويىنشا حاتتامالاردى مىندەتتى جاساۋ مەن ساقتاۋ بويىنشا تالاپتار;
3) قور بيرجاسىنىڭ بولىمشەلەرى اراسىندا, قور بيرجاسىنىڭ ورگاندارى مەن بولىمشەلەرى اراسىندا, قور بيرجاسىنىڭ ورگاندارى اراسىندا ورىن العان جانە الەۋەتتى مۇددەلەر قاقتىعىسىن سيپاتتاۋ;
4) ورىن العان مۇددەلەر قاقتىعىسىن رەتتەۋ ماقساتىندا قور بيرجاسى جۇرگىزەتىن ءىس-شارالار, سونداي-اق الەۋەتتى مۇددەلەر قاقتىعىسىن رەتتەۋگە باعىتتالعان الدىن الۋ شارالارى.
18. ينسايدەرلىك اقپاراتتى قور بيرجاسىنىڭ باسشىلارى مەن وزگە قىزمەتكەرلەرى قولدانۋلارىن بولدىرماۋعا باعىتتالعان راسىمدەر مىنانى قامتيدى:
1) ينسايدەرلىك اقپاراتتى ءوزىنىڭ مۇددەسى نەمەسە ءۇشىنشى تۇلعالاردىڭ مۇددەسىندە قولدانۋمەن مامىلەلەردى جاساۋدى بولدىرماۋدى;
2) قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭدارىندا كوزدەلگەن جاعدايلاردى قوسپاعاندا, ينسايدەرلىك جانە وعان نەگىزدەلگەن اقپاراتتى ءۇشىنشى تۇلعالارعا بەرۋدى جانە تۇلعالاردىڭ كوپشىلىك توبى اراسىندا ونى تاراتۋدى بولدىرماۋدى;
3) قور بيرجاسى قىزمەتكەرلەرىنىڭ ينسايدەرلىك اقپاراتقا نەگىزدەلگەن قارجى قۇرالدارىمەن جاسالعان مامىلەلەر تۋرالى ۇسىنىمداردى ءۇشىنشى تۇلعالار بەرۋ مۇمكىندىگىن شەكتەۋدى.
19. قور بيرجاسىنىڭ ساۋدا جۇيەسىندە قارجى قۇرالدارىمەن جاسالعان مامىلەلەر بويىنشا ەسەپ بەرۋدى جۇزەگە اسىرۋ ءتارتىبى مىنالاردى كوزدەيتىن راسىمدەردىڭ سيپاتتاماسىن قامتيدى:
1) قور بيرجاسىندا اينالىمعا جىبەرىلگەن قارجى قۇرالدارىمەن جاسالعان مامىلەلەر بويىنشا ەسەپتەسۋدى ۇيىمداستىرۋ مەن جۇزەگە اسىرۋدى;
2) وسى تارماقتىڭ 1) تارماقشاسىندا كورسەتىلگەن ەسەپتەسۋدى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن قاجەتتى اقپاراتتاردى دايىنداۋدى;
3) قور بيرجاسىنىڭ باعدارلامالىق-تەحنيكالىق قامتاماسىز ەتۋىن مامىلەلەر بويىنشا ەسەپتەسۋدى جۇرگىزۋ جۇيەسىندە قاتەلەر مەن تەحنيكالىق جاڭىلۋلار بولۋىنا مونيتورينگى جانە تەستىلەۋدى;
4) قور بيرجاسىنىڭ ساۋدا جۇيەسىندە جاسالاتىن مامىلەلەر بويىنشا ەسەپتەسۋدى جۇزەگە اسىرۋ پروتسەسىندە ساۋدا-ساتتىق قاتىسۋشىلارى مەن قور بيرجاسى اراسىنداعى ماسەلەلەردى شەشۋدىڭ ءتارتىبىن.
20. قور بيرجاسىنىڭ ساۋدا جۇيەسىنىڭ پايدالانۋشىلارىن اككرەديتتەۋ (سەرتيفيكاتتاۋ) ءتارتىبى مەن تالاپتارىنا مىنالار كىرەدى:
1) قور بيرجاسىنىڭ ساۋدا جۇيەسىنىڭ پايدالانۋشىلارىنىڭ فۋنكتسيونالدىق مىندەتتەرىنە قاراي جەكەلەگەن ساناتتارىن ايقىنداۋ;
2) قور بيرجاسىنىڭ ساۋدا جۇيەسى پايدالانۋشىلارىنىڭ جەكەلەگەن ساناتتارىنىڭ ءار قايسىسىنا اككرەديتتەۋدەن (سەرتيفيكاتتاۋدان) ءوتۋ تالاپتارىن بەلگىلەۋ;
3) ساۋدا-ساتتىق جۇيەسىنىڭ پايدالانۋشىلارىن قور بيرجاسىنىڭ ىشكى قۇجاتتارىنىڭ تالاپتارىنا سايكەستىگىن تەكسەرۋدى جۇرگىزۋ.
21. قور بيرجاسىنىڭ اقپاراتتىق ساياساتىنا مىنالار كىرەدى, بىراق ونىمەن شەكتەلمەيدى:
1) قور بيرجاسىنىڭ ەميتەنتتەرمەن جانە قور بيرجاسى مۇشەلەرىمەن, سونىمەن قاتار بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىمەن ءوزارا ءىس-قيمىل ءتارتىبى;
2) قور بيرجاسىنىڭ بەدەلىنە ىقپال ەتە الاتىن اقپاراتتىڭ تۇراقتى مونيتورينگى بويىنشا تالاپتار;
3) قور بيرجاسىنىڭ بەدەلىنە زيان اكەلەتىن اقپارات پايدا بولعان جانە تاراتىلعان جاعدايدا, قاجەتتى شارالاردى قولدانۋ بويىنشا تالاپتار.
22. كاۋىپسىزدىك تەحنيكا جونىندەگى نۇسقاۋلىق مىنالاردى قامتيدى:
1) ءورت قاۋىپسىزدىگى بويىنشا نەگىزگى تالاپتاردى;
2) توتەنشە جانە كۇتپەگەن جاعدايلار تۋىنداۋ جاعدايىندا قور بيرجاسى قىزمەتكەرلەرىنىڭ ءىس-ارەكەتتەرىنىڭ سيپاتى بار, توتەنشە جانە كۇتپەگەن جاعدايلار تۋىنداۋ جاعدايىنداعى ءىس-ارەكەتتەر جوسپارىن;
3) قور بيرجاسىنىڭ قىزمەتكەرلەرى باعدارلامالىق-تەحنيكالىق كەشەنىن جانە وزگە جابدىقتى پايدالانۋ ءتارتىبىن;
4) قور بيرجاسىنىڭ ءۇي-جايلارى جابىلۋ الدىندا قاراۋدىڭ جۇيەلىلىگى.
23. قور بيرجاسىنىڭ قىزمەتىن جۇزەگە اسىرۋ بارىسىندا ورگاندارى مەن (نەمەسە) بولىمشەلەرىنىڭ اراسىندا تۋىندايتىن ورىن العان جانە الەۋەتتى مۇددەلەر قاقتىعىسىن باسقارۋ ماقساتىندا, قور بيرجاسى مىناداي شارالاردى قولدانادى:
1) مۇددەلەر قاقتىعىسى ورىن العان نەمەسە ول تۋىنداۋى ىقتيمال بولىمشەلەردىڭ قور بيرجاسىنىڭ ءتۇرلى باسشىلارىنا ەسەپتىلىگىن قامتاماسىز ەتىلەدى;
2) ورىن العان جانە الەۋەتتى مۇددەلەر قاقتىعىسىن ەسكەرىپ, قور بيرجاسىنىڭ بولىمشەلەرى مەن ورگاندارى اراسىندا اقپاراتتى الماسۋ ءتارتىبى ازىرلەنەدى جانە ەنگىزىلەدى;
3) ىشكى اۋديت قىزمەتى قور بيرجاسىنىڭ بولىمشەلەرى مەن قىزمەتكەرلەرىنىڭ قىزمەتىن قور بيرجاسى قابىلداعان ورىن العان جانە الەۋەتتى مۇددەلەر قاقتىعىسىن باسقارۋ راسىمدەرىنە سايكەس كەلۋىن تەكسەرۋدى ۇنەمى جۇزەگە اسىرادى.
24. تاۋەكەلدەردى باسقارۋ جونىندەگى بولىمشەنىڭ باسشىسى مەن قىزمەتكەرلەرى جوعارى ءبىلىمدى, كاسىبي بىلىكتىلىگى جانە تاۋەكەلدەردى باسقارۋ سالاسىندا جۇمىس ءۇش جىلدان كەم ەمەس تاجىريبەسى بار بولادى, سونىمەن قاتار قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ باعالى قاعازدار نارىعى تۋرالى زاڭناما بويىنشا بىلىمدەرى بولۋى قاجەت.
25. تاۋەكەلدەردى باسقارۋ جونىندەگى بولىمشەنىڭ باسشىلارى مەن قىزمەتكەرلەرىنە قوسىمشا قويىلاتىن تالاپتاردى قور بيرجاسى بەلگىلەيدى.
26. ىشكى اۋديت قىزمەتىنىڭ باسشىلارى مەن قىزمەتكەرلەرىنە ءبىر ۋاقىتتا قور بيرجاسىنىڭ باسقا بولىمشەلەرىنىڭ باسشىلارى مەن قىزمەتكەرلەرىنىڭ, سونداي-اق قور بيرجاسى ورگاندارىنىڭ فۋنكتسيالارى جۇكتەلمەيدى.
27. ىشكى اۋديت قىزمەتىنىڭ باسشىلارى مەن قىزمەتكەرلەرىندە جوعارى ءبىلىمى بار, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ازاماتتىق زاڭناماسى, ونىڭ ىشىندە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ باعالى قاعازدار نارىعى تۋرالى زاڭناماسى بويىنشا بىلىمدەرى بار, كاسىبي بىلىكتىلىگىنە يە, قارجىلىق قىزمەتتى ۇسىنۋ مەن رەتتەۋ سالاسىندا ءبىر جىلدان كەم ەمەس جۇمىس ءوتىلى (تاجىريبەسى) بار, سونىمەن قاتار ەكونوميكالىق قىزمەت سالاسىندا جاساعان قىلمىسى ءۇشىن, مەملەكەتتىك قىزمەت جانە مەملەكەتتىك باسقارۋ مۇددەسىنە قارسى جەمقورلىق جانە وزگە قىلمىسى ءۇشىن زاڭدا بەلگىلەنگەن تارتىپپەن وتەلمەگەن نەمەسە الىنباعان سوتتىلىعى جوق.
28. قور بيرجاسىنىڭ ديرەكتورلار كەڭەسى ىشكى اۋديت قىزمەتىنىڭ قىزمەتكەرلەرىن تاعايىندايدى.
29. قور بيرجاسى ءوزىنىڭ قىزمەتىندە تاۋەكەلدەردىڭ مىناداي تۇرلەرىن جىكتەيدى جانە سايكەستەندىرەدى:
1) وپەراتسيالىق تاۋەكەلدەردى;
2) قۇقىقتىق تاۋەكەلدەردى;
3) بەدەل تاۋەكەلدەرىن;
4) باعالىق, ۆاليۋتالىق جانە پايىزدىق تاۋەكەلدەردى;
5) وتىمدىلىك جوعالتۋ تاۋەكەلدەرىن;
6) تاۋەكەلدەردى باسقارۋ بويىنشا قور بيرجاسىنىڭ ساياساتىنا سايكەس وزگە تاۋەكەلدەردى.
30. وپەراتسيالىق تاۋەكەلدەرگە مىنالارمەن بايلانىستى تاۋەكەلدەر كىرەدى:
1) جاۋاپكەرشىلىكتى ءبولۋدى, ەسەپ بەرۋشىلىك پەن باسقارۋدىڭ قۇرىلىمىن قوسا العاندا, قور بيرجاسىنىڭ ايقىندالماعان جانە ءتيىمسىز ۇيىمداستىرۋشىلىق قۇرىلىمىمەن;
2) اقپاراتتىق تەحنولوگيالار سالاسىنداعى ءتيىمسىز ستراتەگيالارمەن, ساياساتپەن جانە (نەمەسە) ستاندارتتارمەن, باعدارلامالىق قامتاماسىز ەتۋدى قولدانۋداعى كەمشىلىكتەرمەن;
3) قور بيرجاسىنىڭ قىزمەتكەرلەرىن ءتيىمسىز باسقارۋمەن جانە (نەمەسە) ونىڭ بىلىكتىلىكسىز شتاتىمەن;
4) قور بيرجاسىنىڭ ساۋدا جۇيەسىن رۇقساتسىز پايدالانۋمەن جانە قور بيرجاسىنداعى ساۋدا-ساتتىق پروتسەسىنە قاتىسۋشى-ترەيدەرلەردىڭ بىلىكتىلىگىنىڭ جەتكىلىكسىزدىگىنە نە قور بيرجاسىنىڭ ساۋدا-جۇيەسىندە ولار مامىلەلەردى جاساعاندا قاتەلىكتەردى جىبەرگەندەرىمەن;
5) قور بيرجاسى قىزمەتىن جۇزەگە اسىرۋ پروتسەستەرىنىڭ جەتكىلىكسىز ءتيىمدى قۇرىلىمىمەن نە ىشكى ەرەجەلەردى ساقتاۋدىڭ ناشار قاداعالاۋىمەن;
6) قور بيرجاسىنىڭ قىزمەتىنە كۇتىلمەگەن جانە باقىلانباعان سىرتقى فاكتورلاردىڭ اسەرىمەن;
7) قور بيرجاسىنىڭ قىزمەتىن رەگلامەنتتەيتىن ىشكى قۇجاتتاردا (ەرەجەلەردە) كەمشىلىكتەر مەن قاتەلەردىڭ بار بولۋىمەن;
8) قارجى قۇرالدارىمەن ساۋدا-ساتتىق پروتسەسى بۇزىلۋىنا جانە قور بيرجاسىندا وپەراتسيالاردى جۇزەگە اسىرۋمەن;
9) قور بيرجاسىنىڭ مۇشەلەرى مەن ەميتەنتتەرى بەرەتىن كونفيدەنتسيالدى اقپاراتتى زاڭسىز قولدانۋمەن;
10) قور بيرجاسىنداعى ورگاندارى مەن بولىمشەلەرى اراسىندا مۇددەلەر قاقتىعىسى تۋىنداۋىمەن;
11) اقپاراتتى جيناۋمەن, ەنگىزۋمەن, ساقتاۋمەن جانە تاراتۋمەن بايلانىستى قاتەلەر تۋىنداۋىمەن;
12) قارجى قۇرىلدارىنىڭ قۇنى مەن كىرىستىلىگىن باعالاۋدى جانە ولار بويىنشا ەسەپتەسۋدى جۇزەگە اسىرۋدى كوزدەيتىن قور بيرجاسىنىڭ ادىستەمەلەرىندە بارىنشا ءدال ەسەپتەسۋدى جەتكىلىكسىز جۇرگىزۋمەن;
13) قور بيرجاسىنىڭ باعدارلامالىق-تەحنيكالىق قامتاماسىز ەتۋى جۇمىس ىستەۋىندە قاتەلەر مەن جاڭىلۋ تۋىنداۋ ىقتيمالىمەن;
14) قور بيرجاسى قىزمەتى كەزىندە جەتىلمەگەن تەحنولوگيالاردى پايدالانۋ سالدارىنان, ونىڭ ىشىندە ساۋدا-ساتتىقتى ۇيىمداستىرۋ مەن وتكىزۋ, ەسەپتەسۋدى جۇرگىزۋ, قور بيرجاسىنىڭ ساۋدا جۇيەسىندە جاسالعان مامىلەلەردى قاداعالاۋ جونىندەگى قىزمەتتى جۇزەگە اسىرۋ بويىنشا جانە جۇيەلى باسقارۋ فۋنكتسيالارىن ورىنداۋ پروتسەستەرىن قوسا العاندا, زيان پايدا بولۋ ىقتيمالىمەن;
15) پوتەنتسيالدى تاۋەكەلدەر رەتىندە قور بيرجاسى سايكەستەندىرەتىن وزگە جاعدايلارمەن.
31. قور بيرجاسىنىڭ قۇقىقتىق قامتاماسىز ەتۋ بولىمشەسى (زاڭ بولىمشەسى) قور بيرجاسى قازاقستان رەسپۋبليكاسى زاڭناماسىنىڭ تالاپتارىن بۇزۋىنان, ونىڭ ىشىندە قور بيرجاسىنىڭ ىشكى قۇجاتتارى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەرىنىڭ تالاپتارىنا سايكەس كەلمەگەندە, قور بيرجاسىنىڭ قىزمەتىنىڭ پراكتيكاسى ونىڭ ىشكى قۇجاتتارىنا سايكەس كەلمەگەندە تۋىندايتىن قۇقىقتىق تاۋەكەلدەردى رەتتەۋدى مىنالار ارقىلى قامتاماسىز ەتەدى:
1) قور بيرجا قىزمەتىنىڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسى زاڭناماسىنا, قور بيرجاسىنىڭ ىشكى ەرەجەلەرى مەن راسىمدەرىنە جانە كەلىسىم قاتىناستارىنىڭ تالاپتارىنا سايكەس كەلۋىنە باقىلاۋدى جۇزەگە اسىرۋ;
2) قور بيرجاسىندا ساۋدا-ساتتىقتى وتكىزۋ پروتسەسىندە قور بيرجاسى مۇشەلەرىنىڭ قىزمەتى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناماسىندا, قور بيرجاسىنىڭ ىشكى ەرەجەلەرىندە بەلگىلەنگەن تالاپتارعا سايكەس كەلۋىنە باقىلاۋدى جۇزەگە اسىرۋ;
3) قور بيرجاسىنىڭ پەرسونالىن تۇراقتى نەگىزدە قور بيرجاسىنىڭ قىزمەتىن رەتتەيتىن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناماسىمەن تانىستىرۋ;
4) قور بيرجاسىنىڭ قىزمەتىن رەتتەيتىن قازاقستان رەسپۋبليكاسى زاڭناماسى وزگەرۋىنە بايلانىستى, قور بيرجاسىنىڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسى زاڭناماسىندا بەلگىلەنگەن تالاپتاردى ورىنداماۋى تاۋەكەلدەرى تۋىنداۋ مۇمكىندىگىن باعالاۋدى وتكىزۋ.
32. تاۋەكەلدەردى سايكەستەندىرۋ, باعالاۋ جانە باقىلاۋ پروتسەستەرىنىڭ ماقساتى بولىپ مىنالار تابىلادى:
1) سايكەس كەلتىرىلمەگەن تاۋەكەلدەر مەن قاۋىپتى الدىن الا انىقتاۋ;
2) تاۋەكەلدەر كورسەتكىشتەرىنىڭ بارىنشا رۇقسات ەتىلگەن مىندەرىن باعالاۋ ساپاسىن كوتەرۋ;
3) تاۋەكەلدەردى باقىلاۋدىڭ بالامالى مەحانيزمدەرىن دامىتۋ;
4) تاۋەكەلدەردى بارىنشا تومەندەتۋ مەن باسقارۋ بويىنشا ۋاقتىلى ءىس-شارالاردى قابىلداۋدى قامتاماسىز ەتۋ;
5) تاۋەكەلدەردى باسقارۋ بولىمشەسىن قوسا العاندا, قور بيرجاسىنىڭ جەكەلەگەن بولىمشەلەرىن تاۋەكەلدەردى سايكەستەندىرۋ مەن باعالاۋ پروتسەسىنە تارتۋ, سونىمەن قاتار, تاۋەكەلدەردى باسقارۋ سالاسىندا قور بيرجاسى قىزمەتكەرلەرىنىڭ جاۋاپكەرشىلىگىن ارتتىرۋ.
33. تاۋەكەلدەردى سايكەستەندىرۋ ءراسىمى قور بيرجاسىنىڭ بولىمشەلەرى قىزمەتىنىڭ تۇرىنە بايلانىستى تاۋەكەلدەردى باسقارۋ بولىمشەسىمەن بىرگە قور بيرجاسىنىڭ ءار بولىمشەسى جۇزەگە اسىراتىن مۇقيات شولۋ مەن مونيتورينگكە نەگىزدەلەدى.
34. سايكەستەندىرۋ تاۋەكەلدەرى مىنا سيپاتتار بويىنشا تالدانادى:
1) تاۋەكەلدەردىڭ باستالۋ جيىلىگى;
2) تاۋەكەلدىڭ اسەر ەتۋ كولەمى.
35. تالداۋدىڭ ناتيجەسى نەگىزىندە تاۋەكەلدەر شەكتى رەتىندە ايقىندالعان تاۋەكەلدەر كورسەتكىشتەرىنىڭ مانىنە قاتىستى قابىلداناتىن جانە قابىلدانبايتىن رەتىندە ديففەرەنتسيالدانادى.
36. تاۋەكەلدەردى باعالاۋ مەن باقىلاۋ ناتيجەلەرى قور بيرجانىڭ تولىق قىزمەتىنە سياقتى جەكە قىزمەت تۇرىنە دە تاۋەكەل كورسەتكىشىنىڭ ساندىق ءمانىن ايقىنداۋ ءۇشىن قولدانىلادى.
37. تاۋەكەلدەر كورسەتكىشتەرىنىڭ ساندىق ءمانى تاۋەكەلدەر كورسەتكىشتەرىنىڭ بارىنشا جوعارعى رۇقسات ەتىلگەن ءمانىن, بەلگىلەنگەن شەكتەۋلى كورسەتكىشتەرىنە تاۋەكەلدەردىڭ سايكەستىگىن, سونداي-اق بەلگىلەنگەن شەكتەۋلى كورسەتكىشتەرگە سايكەس كەلمەيتىن تاۋەكەلدەردى بارىنشا تومەندەتۋ مەن باسقارۋ ءۇشىن ءتيىستى شەشىمدەردى قابىلداۋ قاجەتتىلىگىن باعالاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
38. قور بيرجاسىنىڭ جەكەلەگەن قىزمەتىنە ءتان تاۋەكەلدەر كورسەتكىشتەرىنىڭ ساندىق ءمانىن وسى قىزمەتتى جۇزەگە اسىراتىن قور بيرجاسىنىڭ بولىمشەلەرى تاۋەكەلدەردى باسقارۋ بولىمشەسىمەن بىرىگىپ ەسەپتەيدى.
39. قور بيرجاسىنىڭ تاۋەكەلدەردى باسقارۋ جونىندەگى بولىمشەسى قور بيرجاسىندا قارجىلىق قۇرالدارمەن ساۋدا-ساتتىق پروتسەسى بۇزىلۋىنا اكەلگەن تەحنيكالىق جاڭىلۋلار مەن وزگە جاعدايلار تۋرالى ديرەكتورلار كەڭەسى مەن باسقارماعا حابارلايدى.
40. قور بيرجاسىنىڭ ديرەكتورلار كەڭەسى قارجىلىق قۇرالدارمەن ساۋدا-ساتتىق پروتسەسى بۇزىلۋىنا اكەلگەن تەحنيكالىق جاڭىلۋلار مەن وزگە جاعدايلار تۋرالى اقپاراتتى ول جاعداي باستالۋ كۇنىنەن كەيىنگى كۇنى ىشىندە ۋاكىلەتتى ورگانعا بەرۋدى قامتاماسىز ەتەدى.
41. قور بيرجاسىنىڭ تاۋەكەلدەردى باسقارۋ جونىندەگى بولىمشەسى تاۋەكەلدەر باستالۋ جاعدايلارىنىڭ سانى جانە تاۋەكەلدەر باستالۋ ناتيجەسىندە كەلتىرىلگەن زياننىڭ مولشەرى تۋرالى اقپاراتتى ديرەكتورلار كەڭەسى مەن باسقارماعا توقسان سايىن جاسايدى, تاۋەكەلدەر مەن ولار باستالۋدان بولعان سالداردى بارىنشا تومەندەتۋ بويىنشا ءىس-شارالار جوسپارىن بەرەدى.
42. قور بيرجاسىنىڭ تاۋەكەلدەردى باسقارۋ جونىندەگى بولىمشەسى تاۋەكەلدەر كورسەتكىشتەرىنىڭ ساندىق ءمانىن باعالاۋ بويىنشا ازىرلەگەن قورىتىندىسىنىڭ نەگىزىندە قور بيرجاسىنىڭ باسقارماسى ديرەكتورلار كەڭەسى بەكىتەتىن تاۋەكەلدەر كورسەتكىشتەرىنىڭ بارىنشا جوعارعى رۇقسات ەتىلگەن ءمانىن ايقىندايدى.
43. جاڭا تاۋەكەلدەر پايدا بولعان جاعدايدا جانە تاۋەكەلدەر كورسەتكىشتەرىنىڭ ءمانى تاۋەكەلدەر كورسەتكىشتەرىنىڭ بارىنشا جوعارعى رۇقسات ەتىلگەن مانىنە سايكەس كەلمەگەن جاعدايدا, تاۋەكەلدى سايكەستەندىرگەن جانە (نەمەسە) وسى سايكەسسىزدىكتى انىقتاعان قور بيرجاسىنىڭ بولىمشەسى ديرەكتورلار كەڭەسىنە جانە باسقارماعا ول تۋرالى حابارلايدى.
44. تاۋەكەلدەردى باعالاۋ ناتيجەسىنىڭ نەگىزىندە ولاردى بارىنشا تومەندەتۋگە باعىتتالعان ىقتيمال ءىس-شارالار انىقتالادى.
45. تاۋەكەلدەردى بارىنشا تومەندەتۋ تاۋەكەلدەر كورسەتكىشتەرى تاۋەكەلدەر كورسەتكىشتەرىنىڭ شەكتى مانىنەن اسىپ تۇسكەن جاعدايلاردا قاجەتتى بولىپ تابىلادى. تاۋەكەلدەردى بارىنشا تومەندەتۋ مىنا ءىس-شارالارمەن شەكتەلمەي جۇزەگە اسىرىلادى:
1) ىشكى باقىلاۋ جۇيەسىن ەنگىزۋ, تاۋەكەلدەرگە مۇقيات مونيتورينگ جۇرگىزۋ مەن قاداعالاۋدى جۇزەگە اسىرۋ, تاۋەكەلدەردى باسقارۋ سالاسىندا قىزمەتكەرلەردىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ;
2) قور بيرجاسىنىڭ قىزمەتى پروتسەسىندە قور بيرجاسىنىڭ ورگاندارى قابىلدايتىن سول جانە وزگە شەشىمدەرگە ءتان تاۋەكەلدەر تۋىنداعان جاعدايدا, زياندى سايكەستەندىرۋ مەن بارىنشا تومەندەتۋ بويىنشا راسىمدەردى جەتىلدىرۋ;
3) ترەيدەرلەر بولىپ تابىلمايتىن, بىراق وسىنداي ليميتتەردى بەلگىلەۋگە ۋاكىلەتتى تۇلعالار قور بيرجاسىنداعى ساۋدا-ساتتىق پروتسەسىنە قاتىسۋشىلار - ترەيدەرلەر ءۇشىن قارجى قۇرالدارى بويىنشا ليميتتەردى بەلگىلەۋدى كوزدەيتىن باعدارلامالىق-تەحنيكالىق قامتاماسىز ەتۋدى قور بيرجاسىنىڭ ەنگىزۋى;
4) ساۋدا-ساتتىقتى ۇيىمداستىرۋ پروتسەسىندە ەكى جىلدا ءبىر رەتتەن سيرەك ەمەس قولدانىلاتىن قور بيرجاسىنىڭ باعدارلامالىق-تەحنيكالىق قامتاماسىز ەتۋىنە ءاۋديتتى جۇرگىزۋ.
46. ديرەكتورلار كەڭەسى تاۋەكەلدەر تۋىنداۋى بويىنشا ەسەپتىلىكتى بەرۋ ءتارتىبىن بەكىتەدى, ونىڭ ماقساتى بولىپ مىنالار تابىلادى:
1) تاۋەكەلدەر تۋىنداۋ سالدارىنان بولعان شىعىندار تۋرالى اقپاراتتىق بازانى قۇرۋ;
2) تاۋەكەلدەر تۋىنداۋ ناتيجەسىندە بولعان ناقتى زيان تۋرالى اقپاراتتى تالداۋى ارقىلى تاۋەكەلدەردى باسقارۋ مەن بارىنشا تومەندەتۋ پروتسەستەرىن جەتىلدىرۋ;
3) تاۋەكەلدەر تۋىنداۋ ناتيجەسىندە پايدا بولاتىن زياننىڭ قۇنىن كەزەڭدى باعالاۋدى جۇرگىزۋ;
4) تاۋەكەلدەر تۋىنداۋىنىڭ ماڭىزدى جاعدايلارىنا ۋاقتىلى جانە ءتيىستى دەن قويۋدى قامتاماسىز ەتۋ;
5) دەرەكتەردى جيناۋ مەن ەنگىزۋ جونىندەگى راسىمدەردى تولىق ۇيلەستىرۋدى قامتاماسىز ەتۋ, سونداي-اق اقپاراتتى قايتالاۋ جانە (نەمەسە) جىبەرىپ الۋ بويىنشا قاتەلەردى بولدىرماۋ.
47. قور بيرجاسىنىڭ مەنشىكتى اكتيۆتەرىن ءتيىمدى ينۆەستيتسيالاۋدى قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا, توقسانىنا ءبىر رەتتەن ءجيى ەمەس مىنالار جۇرگىزىلەدى:
1) ەميتەنتتىڭ قارجىلىق جاي-كۇيىن تالداۋدى قوسا العاندا, ەميتەنتتەردى جانە ولار شىعارعان (بەرگەن) قارجى قۇرالدارىنا, ونىڭ اكتيۆتەرى قۇنىنىڭ ودان ءارى ءوسۋ پوتەنتسيالىنا, قابىلدانعان مىندەتتەمەلەر بويىنشا جاۋاپ بەرۋ ق